YBÄT - Trong những năm đánh Mỹ, cùng vá»›i toà n miá»n Bắc, ở tỉnh Yên Bái cÅ©ng sôi nổi phong trà o "Thanh niên ba sẵn sà ng", "Phụ nữ ba đảm Ä‘ang", "Phụ lão ba giá»i"... ở vùng núi xa xôi, thanh niên Văn Chấn mở há»™i tòng quân cứu nước... Các huyện phÃa đông cá»§a tỉnh, ngoà i các phong trà o chung còn thà nh láºp các tiểu Ä‘oà n mang tên Yên Ninh và o vá»›i đồng bà o tỉnh Ninh Thuáºn kết nghÄ©a, cùng tham gia chiến đấu.
Äầu năm 1975, do yêu cầu cá»§a chiến trưá»ng, tỉnh Yên Bái lại huy động thêm nhiá»u con em mình, bổ sung cho bá»™ đội thưá»ng trá»±c, chi viện cho chiến trưá»ng miá»n Nam, nhà nhà cá» ngưá»i nháºp ngÅ©. Chỉ trong má»™t đợt ngắn, 1869 thanh niên các dân tá»™c trong tỉnh đã lên đưá»ng, đáp ứng kịp thá»i nhu cầu cá»§a cuá»™c tổng tiến công và nổi dáºy giải phóng hoà n toà n miá»n Nam.
ÄÆ°á»£c hà nh quân và o Nam chiến đấu ngà y đó là má»™t vinh dá»± lá»›n. Những ngưá»i con cá»§a Yên Bái ra Ä‘i đầy khà thế. Ông Nguyá»…n Hữu Giá ở khu 6 thị trấn Yên Bình kể lại: Ngà y ấy ông là tiểu Ä‘oà n phó tiểu Ä‘oà n Yên Ninh I. Trong Ä‘oà n quân và o Nam chiến đấu đầy quyết tâm "đá mòn mà đôi dép không mòn" ấy, không phải nhà thÆ¡ nhưng những ý thÆ¡ cÅ©ng nẩy ra trong ông. Ông đã sáng tác thÆ¡ động viên chiến sỹ, bà i thÆ¡ nà y có câu:
Quân đi vang động núi Thiên
Suối reo, vượn hót, trăng nghiêng đón chà o...
Ông Mai Xuân Äáºu, đưá»ng Äiện Biên, phưá»ng Minh Tân, thà nh phố Yên Bái vốn là sinh viên Trưá»ng đại há»c Bách khoa, há»c khoa xây dá»±ng cầu đưá»ng bá»™. Và o bá»™ đội, ông là thiếu tá Trung Ä‘oà n 174, Sư Ä‘oà n 316 A. Tháºt vinh dá»±, trong tráºn mở mà n đánh và o Buôn Ma Thuá»™t ông được giao nhiệm vụ bà máºt mở đưá»ng là m cầu cho bá»™ binh, mở bến phà tá»± hà nh, xe tăng vượt sông. Mặc sông có cá sấu, ông Mai Xuân Äáºu đã cùng đơn vị hoà n thà nh nhiệm vụ xuất sắc. Má»i công việc Ä‘á»u xong trong đêm, đúng giá» qui định, xe tăng, bá»™ đội ta đã à o lên xuất kÃch. Sau tráºn đánh Buôn Ma Thuá»™t thắng lợi ông lại vinh dá»± tổ chức gỡ mìn, kiểm tra cầu đưá»ng, đưa Äại tướng Văn Tiến DÅ©ng Ä‘i nghiên cứu tráºn địa địch, để có kế hoạch cho những tráºn đánh tiếp theo trong chiến dịch Hồ Chà Minh lịch sá».
ở tổ 13, thị trấn Yên Bình có anh Äoà n Äức Bình, trong Ban chấp hà nh Äảng á»§y thị trấn. Nhìn dáng ngưá»i bình dị Ãt ai biết anh đã có mặt trong Ä‘oà n quân chiến thắng tiến và o Sà i Gòn trong dịp 30-4-1975. Ngà y đó anh là chiến sỹ thuá»™c đại đội I, tiểu Ä‘oà n 88, trung Ä‘oà n 274, sư Ä‘oà n 367, bá»™ đội phòng không. Ngay ngà y giải phóng thà nh phố Sà i Gòn, đơn vị anh cùng Ä‘oà n xe kéo pháo tiến và o chiếm giữ sân bay Tân SÆ¡n Nhất bảo vệ bầu trá»i. Tá»›i nay, dù đã qua 30 năm, anh Äoà n Äức Bình vẫn nhá»› như in không khà ngà y lịch sỠấy, đó là những ngưá»i dân ôm hoa, vẫy cá» chà o đón. Những chị, những mẹ tung quà bánh lên xe, có em nhá» lặc lè đẩy lên xe quả dưa hấu rõ to.
Vì độc láºp tá»± do, vì thống nhất Tổ quốc thân yêu, má»™t thá»i cả dân tá»™c ta đã dốc lòng, dốc sức, sẵn sà ng hy sinh cả máu xương để có ngà y 30.4 cá»§a đất nước.
(Tư liệu Báo Yên Bái)