Chấn Thịnh: Dân mất ruộng vì doanh nghiệp xả thải

  • Cập nhật: Thứ ba, 6/8/2019 | 7:51:33 AM

YênBái - Những thửa ruộng màu mỡ ở các thôn Dày 1, Dày 2 và Ao Lay cung cấp nguồn lương thực chính cho gần trăm hộ dân nhưng từ năm 2011 đến nay đã biến thành bãi cát xám trắng, dày hàng chục centimet. Bà Hoàng Thị Nở bức xúc: "Chúng tôi không dám để gia súc ra uống nước suối Ngòi Lao. Trước đây thì trẻ em người lớn đều ùa xuống suối tắm, còn bây giờ chỉ lội qua là đã thấy ngại rồi, toàn bùn bẩn lẫn mạt sắt...”.

Ông Lê Văn Dũng, thôn Ao Lay, xã Chấn Thịnh không còn nhớ nổi phần ruộng của mình ở đâu do ruộng đã bị vùi lấp lâu ngày.
Ông Lê Văn Dũng, thôn Ao Lay, xã Chấn Thịnh không còn nhớ nổi phần ruộng của mình ở đâu do ruộng đã bị vùi lấp lâu ngày.

Gần chục năm nay, mỗi lần Nhà máy Chế biến quặng sắt làng Mỵ (thuộc Công ty Phát triển số 1) xả thải, dòng suối Ngòi Lao, xã Chấn Thịnh, huyện Văn Chấn lại đục ngầu như lũ về. Kèm theo đó, hàng chục nghìn mét vuông ruộng của người dân nơi đây bị chất thải tràn vào vùi lấp, bỗng chốc biến thành "sa mạc” cát, không thể sản xuất. 

Đứng bên cánh đồng lúa nằm dọc theo dòng suối Ngòi Lao, ông Lê Văn Dũng - thôn Ao Lay, xã Chấn Thịnh lòng đầy xót xa vì mặt ruộng bị cát thải vùi lấp nên phải bỏ hoang. 

Chỉ tay về phía ống thải của Nhà máy Chế biến quặng sắt làng Mỵ, ông Dũng cho biết: "Mỗi lần Nhà máy xả thải là nơi đây như lũ về, thử hỏi còn cày cấy được gì. Tình trạng này xảy ra gần chục năm nay rồi”. 



Cánh đồng dưới chân bể xả thải giờ đã thành cánh đồng cát. 

Theo ghi nhận, cánh đồng lúa của thôn Dày 1, Dày 2 và Ao Lay, xã Chấn Thịnh nằm ngay dưới chân bể thải và là nơi trực tiếp nhận nguồn nước xả thải của Nhà máy. Vốn là những thửa ruộng màu mỡ cung cấp nguồn lương thực chính cho gần trăm hộ dân nơi đây nhưng từ năm 2011 đến nay đã biến thành bãi cát xám trắng, dày hàng chục centimet. 

Từ ngôi nhà sàn gần như bị cô lập giữa cánh đồng cát khi chiếc cầu duy nhất bắc qua suối để ra đường liên thôn đã bị cuốn bay do lũ và xả thải, ông Hoàng Văn Ten - thôn Dày 2 khó khăn lê cái chân giả bước ra bờ suối, thở dài: "Từ năm 2012 đến nay, nước thải của Nhà máy đã dần tràn vào vùi lấp các thửa ruộng của chúng tôi. Đến nay, toàn bộ 2.000m2 ruộng của gia đình đều đã nằm sâu dưới những bãi cát này, không thể phục hồi được nữa. Giờ gia đình 6 khẩu chỉ trông chờ vào phụ cấp thương binh của tôi và tiền của con, cháu đi làm thuê gửi về”. 

Cũng theo ông Ten, giờ mỗi khi có mưa lũ là gia đình ông bị cô lập vì cây cầu nhỏ bắc qua suối để vào nhà đã bị lũ và xả thải vùi lấp, cuốn đi. 

Theo phản ánh của người dân, nguyên nhân của tình trạng này là do các bể lắng của Nhà máy Chế biến quặng sắt làng Mỵ hiện đã đầy và không được nạo vét cho nên chất thải đã trực tiếp đổ xuống suối Ngòi Lao và tràn vào ruộng của người dân. Không những vậy, việc xả thải của Nhà máy còn làm hư hỏng, vùi lấp nhiều cầu, cống, đường giao thông, ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất của nhân dân. 

Chúng tôi lên khu vực bể thải của Nhà máy được thiết kế ở trên một ngọn đồi cao có sức chứa tới hàng chục vạn khối chất thải. Mục sở thị tại bể lắng số 1, chúng tôi nhận thấy bể đã đầy cát và chất thải màu nâu. Cạnh đó, bể số 2 và bể số 3 cũng đã trong tình trạng tương tự, thậm chí cỏ đã mọc dày, có chỗ cỏ mọc cao quá đầu người. Điều đó cho thấy đã lâu hồ thải của Nhà máy không còn hoạt động và chất thải đã bị "tống” thẳng ra môi trường. 

Anh Trần Quốc Huy - thôn Dầy 2 cho biết: "Bể lắng của Nhà máy Chế biến quặng sắt trước đây có các ngăn, tuy nhiên mấy năm nay các ngăn đã đầy, trong khi đó, Nhà máy không cho nạo vét. Do đó, chất thải của Nhà máy chảy trực tiếp ra suối và tràn vào ruộng, bể lắng hiện đã không còn có tác dụng". 



Mỗi khi Nhà máy xả thải hoặc khi có mưa lớn là gia đình ông Hoàng Văn Ten - thôn Dày 2, xã Chấn Thịnh lại bị cô lập do mặt suối đã bị mở rộng và cây cầu bắc qua cũng đã bị vùi lấp. 

Theo thông tin chúng tôi thu thập được, Nhà máy Chế biến quặng sắt làng Mỵ đóng trên địa bàn xã Chấn Thịnh từ năm 2010. Những năm đầu mới sản xuất, hồ chứa xử lý chất thải còn hoạt động nên không ảnh hưởng đến môi trường. 

Sau 2 năm hoạt động, bể lắng đã đầy, dày đặc chất thải nên không còn tác dụng. Từ đó, nước thải chảy thẳng xuống dưới chân đập bể thải đã làm ảnh hưởng đến cuộc sống của gần trăm hộ dân. Trước tình hình trên, người dân đã nhiều lần kiến nghị lên chính quyền địa phương và Nhà máy. Đến năm 2014, Nhà máy đã thỏa thuận hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng 30.000 đồng/m2 ruộng để cải tạo nhưng càng ngày lượng xả thải càng nhiều nên không thể khôi phục được. 

Bà Hoàng Thị Nở có gần 3.000m2 ruộng hiện đã bị chất thải vùi lấp và không thể khắc phục sản xuất, bức xúc: "Mặc dù đã được Nhà máy hỗ trợ nhưng chúng tôi không thấy thỏa đáng với số tiền đó. Chất thải của Nhà máy xả ra không những ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp mà còn ảnh hưởng đến nguồn nước tưới, chăn nuôi và nước ăn của chúng tôi. Đã mấy năm nay chúng tôi không dám để gia súc ra uống nước suối Ngòi Lao. Trước đây thì trẻ em người lớn đều ùa xuống suối tắm, còn bây giờ chỉ lội qua là đã thấy ngại rồi, toàn bùn bẩn lẫn mạt sắt thôi...”. 

Trao đổi với chúng tôi, ông Lê Quang Trung - Giám đốc Nhà máy Chế biến quặng sắt làng Mỵ thừa nhận, hiện nay các bể thải của Nhà máy đã đầy và chưa được nạo vét nên xảy ra tình trạng như vậy. Nhà máy đã lên phương án nạo vét và dự kiến lắp đặt dây chuyền rửa cát để tái sử dụng chất thải thành cát xây dựng và tiếp tục làm việc với người dân để đưa ra mức hỗ trợ hợp lý nhất. 

Cũng theo ông Trung, từ năm 2014, Nhà máy được UBND huyện, xã cho phép thỏa thuận với người dân có diện tích bị ảnh hưởng sẽ hỗ trợ, bồi thường 1 lần và được sử dụng diện tích bồi thường để làm mương thoát cho quặng thải, phần thiệt hại còn khắc phục được sẽ hỗ trợ theo mùa vụ để ổn định đời sống cho người dân. 

Sau khi thỏa thuận, 21 hộ dân thôn Dày 1 và Ao Lay có trên 10.800m2 ruộng bị ảnh hưởng đã đồng ý và được Nhà máy hỗ trợ 30.000 đồng/m2. Theo đó, từ năm 2014 đến nay, Nhà máy đã hỗ trợ và bồi thường cho người dân 7,3ha với tổng số tiền trên 3 tỷ đồng. 

Tuy nhiên, người dân cho rằng số tiền trên không thỏa đáng nên bức xúc viết đơn đề nghị đến chính quyền và kéo nhau ra chặn đường, không cho xe vận chuyển nguyên liệu của Nhà máy hoạt động, gây ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự tại địa phương. 



Hiện trạng bể lắng của Nhà máy Chế biến quặng sắt làng Mỵ. 

Trao đổi với chính quyền địa phương về vấn đề này, ông Hoàng Quý Kiệt - Phó Chủ tịch UBND xã Chấn Thịnh cho biết: "Hiện nay, chúng tôi đang phối hợp với phía Công ty rà soát các hộ bị thiệt hại, lập danh sách những gia đình bị lấp ruộng hoặc ảnh hưởng nhà cửa, công trình nước sạch, vệ sinh để tiếp tục yêu cầu Nhà máy có kế hoạch hỗ trợ cho người dân...”.

Tình trạng xả thải của Nhà máy Chế biến quặng sắt làng Mỵ khiến hàng nghìn mét vuông ruộng bị vùi lấp, không thể sản xuất diễn ra đã lâu nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết triệt để gây nên những bất ổn về kinh tế - xã hội, an ninh trật tự khi người dân mất tư liệu sản xuất, phải đi làm thuê xa nhà; người dân tổ chức chặn đường, ngăn không cho xe của doanh nghiệp vận chuyển; đường sá đi lại gặp nhiều khó khăn... 

Do đó, trước mắt, Nhà máy cần kịp thời phối hợp với chính quyền địa phương có phương án đền bù, hỗ trợ hợp lý diện tích đất sản xuất, cầu cống, đường giao thông bị ảnh hưởng trong quá trình khai thác, vận chuyển và xả thải. 

Cùng đó, Nhà máy cần có phương án khắc phục, xử lý ngay các bể thải bảo đảm theo đúng quy định, đồng thời triển khai nạo vét dòng chảy xả thải, hạn chế tình trạng bồi lấp, nhất là trong thời điểm  mùa mưa lũ này. Ngoài ra, các ngành chức năng và chính quyền các cấp cần tăng cường kiểm tra, đánh giá những tác động trong hoạt động của Nhà máy đến môi trường cũng như đời sống, sản xuất của người dân để từ đó có những phương án xử lý theo đúng quy định của pháp luật. 

Cường Duyên 

Tags Chấn Thịnh xả thải Ngòi Lao làng Mỵ Công ty Phát triển số 1

  •  
Các tin khác
Phong trào “TDĐKXDĐSVH” đã góp phần nâng cao toàn diện đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân.

Trạm Tấu đa phần là đồng bào dân tộc Mông sinh sống, trước kia tưởng như khó có thể thay đổi trong nếp sống, hủ tục lạc hậu nhưng giờ thì những việc vui như đám cưới đã tiết kiệm hơn, không còn thách cưới cao, thủ tục đơn giản mà ấm áp, trang trọng; việc tang không còn cảnh cỗ bàn linh đình. Đó là kết quả từ một phong trào của toàn dân.

Lãnh đạo Agribank Chi nhánh tỉnh Yên Bái (thứ 2 bên phải sang) trao số tiền 6 tỷ đồng để xây dựng Trường Mầm non Bình Minh.

Tháng Giêng, đào mận đã bung sắc, cây rừng đã bật lộc non, nhưng cái rét vẫn còn vương vấn núi đồi Làng Nhì - Trạm Tấu. Đoàn cán bộ lãnh đạo của tỉnh do đồng chí Đặng Trần Chiêu - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Công an tỉnh dẫn đầu, cùng các cán bộ Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Agribank) Chi nhánh tỉnh Yên Bái, ngược dốc cao Phình Hồ, đi xuyên qua màn sương trắng đục để lên tới xã vùng cao Làng Nhì.

Bí thư Đoàn phường Cầu Thia Hoàng Văn Hòa (thứ 3, trái sang) trong lễ khởi công xây nhà nhân ái.

Đến Nghĩa Lộ những ngày đầu xuân, mưa giăng bụi trắng, tôi tìm gặp Hoàng Văn Hòa - Bí thư Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên phường Cầu Thia, thị xã Nghĩa Lộ, một trong những tấm gương dân vận khéo của Thị ủy Nghĩa Lộ.

Chiến sĩ Đỗ Trịnh Tuế tuyên thệ trong lễ kết nạp đảng và nhận quyết định kết nạp Đảng.

Dưới oai nghiêm cờ Tổ quốc, cờ Đảng và chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, chàng lính trẻ vừa bước sang tuổi 20 Đỗ Trịnh Tuế dõng dạc tuyên thệ 10 lời thề danh dự quân nhân và lời thề trung thành với Đảng. Từng tiếng “Xin thề” ngân lên xúc động giữa không gian trang nghiêm, quyện hòa cùng tiếng sóng dồn dập xô vào ghềnh đá như cộng thêm âm hưởng hào hùng, thiêng liêng…

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục